De Drie Hoefijzers

De oorsprong van onze brouwerij ligt in de Katerstraat — nu de Catharinastraat — waar 'prima Bredaasch bier' van hoge gisting werd gebrouwen. Op 23 juli 1534 verwoest een grote stadsbrand 580 van de 740 Bredase huizen, en de brouwerij van Hendrik Antonis Claesz van den Corput gaat in vlammen op.

Perceel B122. Hendrik herbouwt zijn bedrijf net buiten de Gasthuispoort, aan het huidige Boschstraat-tracé, tussen twee stadsgrachten tegenover een poort die is afgesloten met een boom. Hij noemt zijn nieuwe brouwhuis daarom "den Boom". Tegenwoordig loopt hier de J.F. Kennedylaan.

Brouwer Dielis Peetersz van den Kieboom koopt de brouwerij voor 1.800 Rijnse guldens en vernoemt haar naar de smidse aan de overkant: "Drij Hoefijssers". Daar tapt gastvrouw Mary Read — de beruchte piratenvrouw Bloody Mary — een pot bier van de brouwerij aan wachtende koetsiers, terwijl hun paard een vierde hoefijzer krijgt aangemeten.

Na eeuwen van wisselende eigenaren komt de brouwerij in 1807 in handen van Johannes Nicolaas Smits. Via zijn zoon en kleinzoon groeit het bedrijf uit tot een productie van 20.000 hectoliter — een ongekend hoog cijfer voor die tijd — maar in de dichtgebouwde binnenstad is uitbreiding niet meer mogelijk.

Na de sloop van de Bredase vestingwerken komt grond vrij aan de steenweg naar Den Bosch. Frans H.M. Smits bouwt hier eerst Mouterij Ceres (1880), en op 28 juli 1887 komt het eerste brouwsel uit de ketels van de nieuwe stoombierbrouwerij — met een capaciteit van 50.000 hectoliter, ruim het dubbele van de oude locatie. De bedrijvigheid geeft de straat haar naam.

In 1921 wordt het familiebedrijf omgezet in N.V. Bierbrouwerij ‘De Drie Hoefijzers’. Op 17 december 1927 opent het fraaie hoofdkantoor aan de Ceresstraat, ontworpen door architect P. Bilsen, met glas-in-loodramen van gerst, hop en water, en een bronzen borstbeeld van oprichter Frans Smits in de hal.

Op de plek van het oude kantoor verrijst een hoog, nieuw brouwhuis. Op de derde verdieping ligt een fraaie brouwzaal met roodkoperen ketels, omgeven door azuurblauwe tegels. De capaciteit stijgt naar ruim 200.000 hectoliter per jaar.

Luchtafweergeschut op het Brouwhuis. Duitse bommen treffen de brouwerij op 12 mei 1940. Grondstoffen raken schaars, het bier gaat 'op de bon' en Duitse chefs nemen de leiding over. Met veel improvisatie — er worden zelfs varkens gefokt op het terrein — houdt het bedrijf 330 medewerkers en hun gezinnen overeind. Van de 207 Brabantse brouwerijen in 1900 zijn er in 1945 nog maar 50 over.

Na de oorlog groeit de brouwerij hard: overnames in Arcen, Etten-Leur en Schilde (België), een nieuwe bottelarij in 1955, en vanaf 1948 een heel nieuwe tak — limonade onder het merk Trofee, met een eigen fabriek aan de Liniestraat vanaf 1964.

Een fusie met Oranjeboom (1968) en overname door het Engelse Allied Breweries leiden tot een reeks naamswisselingen: Breda-Oranjeboom, Skol Brouwerijen, Oranjeboom Brouwerijen. In 1974 draait hier de grootste flessenafvulmachine van Europa, goed voor 72.000 flessen per uur.

Het Belgische Interbrew neemt de brouwerij in 1995 over en verplaatst de productie naar België en Dommelen. Op 29 mei 2004 sluiten de poorten definitief, na 117 jaar bier brouwen aan de Ceresstraat.