Drie Hoefijzers

De Wei van Siegmund

Het eerste Speelterrein

Tussen 1531 en 1869 was Breda een vestingstad. In 1869 begon men met het afbreken van de vestingwerken. De vesting lag ter hoogte van de huidige Oranjesingel; de gracht liep tot halverwege de St. Jozefstraat en Driehoefijzersstraat.

Het terrein werd geëgaliseerd, bouwrijp gemaakt en verkocht, maar het duurde nog ±50 jaar voordat het gebied daadwerkelijk bebouwd werd. Pas rond 1920 verrees hier een nieuwe woonwijk. In de tussentijd bleef de zuidzijde van de Ceresstraat een braakliggend terrein en speelveld.

De noordzijde daarentegen werd al vanaf ±1896 bebouwd met woonhuizen, die ruim 24 jaar een vrij uitzicht hadden over de open vlakte richting de stad. De Mouterij, brouwerij, kerk en luciferfabriek stonden er al eerder.

 

In 1909 werd dit terrein, dat inmiddels als speelveld fungeerde, voorzien van een hekwerk. Daarmee ontstond ook de naam waaronder het terrein bekend werd: de Wei van Siegmund. Deze bijnaam verwees naar eerste luitenant Siegmund, verbonden aan de KMA en later gymleraar aan het Stedelijk Gymnasium en de HBS. Hoewel hij geen eigenaar was van het terrein – het was in erfpacht gegeven aan de parochie – bracht hij het tot leven als sportveld. Hij liet zijn leerlingen er sporten, zoals Amerikaans handbal, vuistbal en estafetteloop. Wat begon als een open speelveld, groeide zo uit tot een serieus sportpark, met onder meer voetbalwedstrijden en -toernooien. Pas later kwamen er officiële sportaccommodaties.

De omheining zorgde ervoor dat het terrein niet meer vrij toegankelijk was. Werknemers van bijvoorbeeld de Luciferfabriek aan de Ceresstraat mochten er tijdens hun pauze niet meer verblijven. Toch wist niet iedereen zich daarbij neer te leggen: in 1910 werd een deel van de omheining gesloopt door jongeren. Er waren meerdere ingangen, onder andere aan de Teteringsche Straat.

Breda BeeldCollectie ID 19870287 1895-1905 in Stadsarchief Breda Bedrijfspand van Stoomluciferfabriek De Vlinder van Ch Loyens aan wat nu heet de Ceresstraat

Vanaf 1912 speelde voetbalclub Bredania met veel succes in de Brabantsche Voetbalbond, een onderafdeling van de NVB (voorloper van de KNVB). De club had het Siegmund-veld aan de Oranjesingel als thuishaven. De Wei van Siegmund werd daarmee een vaste locatie voor de lokale voetbalsport. Er werden meerdere toernooien en wedstrijden gehouden, onder andere: 1919: Voetbaltoernooi met Ajax 2 en in 1920: Wedstrijd tussen NAC 4 en Breda 2.

Misschien hebben meerdere clubs op dit terrein gespeeld. Hoewel sommige bronnen spreken over de club Velocitas, is er geen vermelding van een zogenaamde “Pettenclub” te vinden. Meer informatie hierover is welkom.

In 1920 viel het doek voor het terrein: de wei werd verkaveld en bebouwd. Op 19 september 1920 opende Bredania haar nieuwe accommodatie op het Vredenburghveld. Op 24 april 1922 werd de naam Driehoefijzersstraat officieel vastgesteld. De straat is vernoemd naar de bierbrouwerij De Drie Hoefijzers (nu AB Inbev), die tot 2004 gevestigd was aan de Ceresstraat. 

De Wei van Siegmund markeert zo een bijzondere veranderende fase in de stedelijke ontwikkeling van Breda.

Meer informatie over Voetbal in Breda tussen 1890-1920 is HIER te vinden.

Bron: Engelbrecht van Nassau Jaargang 41- 2022/2 Emile Rijpert